31 جولای

ریش امام جماعت!

سؤال ۱: اگر امام جماعت حد محاسنش کم باشد به عبارتی آنکادر کرده و کمی بیشتر از ته ریش باشد مثلاً حدود یک سانت آیا می‌شود به وی اقتدا کرد؟!
سؤال ۲: اگر در مکانی که پشت سر امام جماعت کم ریش نماز می‌خوانند، همزمان به فرادا نماز بخوانیم، نماز فرادای ما صحیح است؟
سؤال ۳: در حالت کلی اگر وارد شهر و سپس مسجدی شده و امام جماعت را ندیده و نیز نشناخته و مردم را در حال اقتدا به وی دیدیم، می‌شود نماز را به وی اقتدا کرد؟ اگر بعد از نماز دیدیم که امام جماعت، محاسنش کم بود، نماز باید مجدد ادا شود؟

جواب: حکم تراشیدن ریش، به اجماع فقهای شیعه و حتی اسلام، حرام یا در حد حرام است؛ اما مصداق ریش، به عرف ارجاع داده شده است. عرف می‌گوید: موی سر و صورت، چهار حالت دارد؛

اول: «کچل» در موی سر و «کوسه» در موی ریش، یعنی کسی که رویش مو در سر و صورت ندارد.

دوم: «تیغ» در موی سر و ریش، یعنی کسی که با تیغ، موی سر یا ریشش را از روی پوست، تراشیده باشد و هیچ اثری از مو، در سر یا ریشش نباشد. خیلی از مردم عوام، فقط این صورت را حرام می‌شمارند.

سوم: «موی سر» و «موی صورت» یعنی کسی که سر یا صورتش مو دارد ولی به حدی نرسیده که برای مرتب کردنش، نیاز به شانه داشته باشد؛ مثل موی سر سرباز.

چهارم: «زلف» و «ریش» یعنی کسی که موی سر یا صورتش به قدری بلند است که هر گاه از حمام خارج شود یا از خواب برخیزد، برای حضور در مراسم و مجالس رسمی، نیاز دارد موی سر یا صورت خود را شانه بزند، و گرنه نامرتب و ژولیده به نظر خواهد رسید.
با این حساب، هر کسی که موی صورتش نیاز به شانه نداشته باشد، موی صورت دارد ولی «ریش» ندارد. البته از سخن حضرت هارون (علیه‌السلام) که در قرآن کریم آمده،‌ چنین فهمیده می‌شود که «ریش» باید به نحوی باشد که بتوان آن را گرفت و صاحبش را با آن کشید. قرآن کریم از قول حضرت هارون، وصی حضرت موسای کلیم (علیهماالسلام) می‌فرماید: «قَالَ یَا ابْنَ أُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْیَتِی وَ لَا بِرَأْسِی» (سوره‌ی طاها، آیه‌ی ۹۴) ترجمه: گفت: اى پسر مادرم! نه ریش مرا بگیر و نه [موى] سرم را.
در هر حال، کسانی که موی صورت دارند ولی به قدری کوتاه است که برای مرتب کردنش، نیازی به شانه ندارند، در حقیقت، مصداق «ریش» را ندارند. با این مقدمه، جواب سؤالات شما را بر مبنای احتیاط،‌ عرض می‌کنم:

جواب اول: به شرطی به او اقتدا کنید که نمازتان را قبل از نماز جماعت،‌ به صورت فرادا خوانده باشید.

جواب دوم: اگر مسأله‌ی ریش را به امام جماعت، متذکر شده‌اید و او پذیرفته است، تا زمانی که موی صورتش به حد «ریش» برسد، از خواندن نماز فرادا،‌ همزمان و هم‌مکان با نماز جماعت او، پرهیز کنید. اما اگر جریان کوتاه بودن ریش را به امام جماعت گفتید و او به هر بهانه‌ای نپذیرفت، می‌توانید همزمان و هم‌مکان با نماز جماعت او، نمازتان را به صورت فرادا بخوانید. البته بهتر است نمازی که به صورت فرادا خوانده‌اید را دو باره به جماعت امام کم‌ریش بخوانید.

جواب سوم: اگر از ظواهر امر، مثل مأمومین یا اعتبار مسجد، به این نتیجه رسیدید که امام جماعت، شرایط لازم را دارد، می‌توانید اقتدا کنید ولی اگر بعد از نماز،‌ متوجه شوید که امام جماعت، موی صورتش را کمتر از ریش کرده است، نمازتان را اعاده نمایید.

موفق باشید
حاج فردوسی

کلمات کلیدی: , , , ,

8

 
 
 
1 نویسندگان
7 پاسخ‌ها
1 دنبال کنندگان
 
مرتب کردن بر اساس بیشترین بازخورد
مرتب کردن بر اساس داغ‌ترین دیدگاه
2 نویسندگان برتر
  مشترک شوید  
اشتراک برای:
جواد نعمتی

سلام
اینکه از قول حضرت هارون در قران استنباط فرموده اید که بلندی مو باید به اندازه باشد که به دست بیاید بر چه اساس است؟ اصلا در این آیه اندازه دقیق ذکر نشده. فرضا اگر ملاک را “به دست آمدن” هم بگذاریم ، ریش ۲ سانتی متری را میتوان با ۲ انگشت دست گرفت و کشید و ریش ۱۰ سانتی متری را هم میتوان با پنجه گرفت و کشید.
در ثانی ، ممکن است به دلیلی در مقطعی از زمان یک ولی الهی (پیامبر یا امام) به مصلحتی موی سر یا ریش خود را بلند کند و یا کوتاه تر نماید ، برای استنتاج حداقل اندازه ریش باید نظر دقیق آن ولی الهی را دانست و پرسید. توجه شما را به این روایت جلب میکنم :
از امام صادق پرسیدم: «فرق» باز کردن در وسط موی سر از سنت است؟ امام علیه‌السلام فرمود: «نه»؛ گفتم: آیا رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ هیچ وقت برای موی سرش «فرق» گذاشت؟ فرمود: «آری». پرسیدم: چگونه می‌شود که رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ این کار را انجام دهد، حال آن‌که از «سنت» نباشد؟! فرمود: «هرکس در وضعی قرار بگیرد که رسول خدا در آن وضع قرار داشت، باید مانند آن‌ حضرت موی سرش را تفریق نماید». گفتم: آن وضعیت چه بود؟ فرمود: «در سال ششم هجرت، رسول خدا از مدینه عازم بیت‌اللَّه الحرام شد، و احرام حج بست و قربانی هم با خود همراه برد. پس از آن‌که کفار قریش مانع ورود آن‌ حضرت به مکه شدند، بر طبق آیه شرِِیفه: «لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤِِْیا بِالْحَقِّ…» [۴] رسول خدا دانست که در آینده نزدیکی به سلامت وارد مکه معظمه خواهد شد؛ لذا موی سرش را تقصیر نکرد و از زمانی که احرام بسته بود تا سال بعد هم‌چنان موی سرش باقی بود ـ که به ناچار نیازمند تفریق گردید ـ ولی پس از انجام عمل حج و تراشیدن موی سر، آن‌ حضرت، دیگر موی سرش را بلند نکرد، و نه قبل از وضع نام‌برده، موی سرش را می‌گذاشت که آن‌قدر بلند شود که احتِِیاج به فرق گرفتن داشته باشد».
کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح:غفاری، علی‌اکبر، آخوندی، محمد، ج ۶، ص ۴۸۶، دارالکتب الإسلامیه، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
بدین ترتیب با تنها استناد به همین یک آیه نمیتوان به اندازه دقیق حداقلی برای ریش را استنباط نمود.

fa فارسی
X